Дарэчы, прынамсі, адзін раз яна была згаданая ў Пясочніцы:

* http://txt.knihi.com/rejtyngi/rejtyng-2002.html

Людміла Рублеўская, кніжная аглядальніца газэты «Беларусь сегодня»
5. Марыя Вайцяшонак «Сад нявіннасьці»

А вось што Людміла Рублеўская кажа пра гэтую кнігу:

Проза Марыі Вайцяшонак не адносіцца да “лёгкага чытаньня”. Вядома, сёньня менавіта “чытэльнасьць”, здольнасьць аўтара прымусіць чытача “сьлізгаць” уздоўж радкоў лічацца паказчыкам майстэрства, “прасунутасьці”. А калі тэкст яшчэ перасыпаны цытатамі і алюзіямі на філосафаў і “палітычныя моманты” — супер.

Хаця калісьці гэта ўсё называлася рамяством, даведзеным тым жа ра-сійскім “журналюгам” Уласам Дарашэвічам да абсалюту: кожны абзац – сказ – адно-два словы, іронія, шок, дась-ціпная разьвязка.

Я не кажу, што гэта дрэнна, не. Проста гэта не выключае іншага, абзыванага сёньня “традыцыйнай беларускай прозай”. Можна абурацца аўтарам, які прымушае разблытваць вобразы, падстаўляцца пад удар словаў, што пакідаюць на сьвядомасьці шнары. Але гэта ёсьць літаратура – і не “таксама літаратура”, а, магчыма, яе вышэйшая праява.

Проза Марыі Вайцяшонак апош-нім часам набывае прызнаньне чытача. Кожны сказ – бясконцы, як горны ручай, які нясе цябе сваім непаўторным шляхам, імклівым і вычварным. Варта толькі аддаць сваю сьвядомасьць гэтай плыні – і трапляеш у чароўны сьвет, дзе жанчына стварае прыгажосьць пасярод архіпелагу паміраючай вёскі, дзе чуйная душа яе пакутуе пакутамі ўсіх суседзяў – па вёсцы, па краіне, па сусьвету, і марыць выратаваць усіх – вядома, праз прыгажосьць. Бо сучасная вёска памірае ня толькі таму, што яе пакідаюць маладыя. Гэта хутчэй наступства таго, што вёска забылася сама на ся-бе, на свае карані, закінула дзівосныя тканыя посьцілкі і карункі на гарышча, развучылася вырошчваць кветкі – не на продаж, а дзеля душы. Дом страціў сваю далучанасьць да вечнасьці, да роду, не шануюцца ў ім рэчы, што захавалі цяпло рук пра-шчураў… Цягнуцца вечарамі сумныя картэжы-калёсы – жанчыны вязуць дахаты сваіх непрытомных гаспадароў… А дом для Марыі Вайцяшонак – паняцьце сьвятое, бо яна сама, дачка сасланага польскага асадніка, народжаная ў сібірскай высылцы, была яго пазбаўленая. І цяпер усё жыцьцё адраджае, аднаўляе – дом і сад, і душэўную прыгажосьць, якая паяднала людзей, жывёлаў, кветкі, камяні…

Кніга аздобленая фотаздымкамі, зробленымі самой пісьменьніцай – гэта яе сад і яе дом, апісаныя ў кнізе, дакладней, не апісаныя – усьпетыя, бо гэта проза – паэма, проза – сказаньне, якое пераходзіць то ў галашэньне, то ў прыпавесьць, то ў ціхую тужлівую песьню.

А пясочніца вельмі пацешная, трэба прызнаць